Raad van State legt bom onder verplichte AOV

Raad van State legt bom onder verplichte AOV
Wat betekent dit voor zzp’ers in de bouw?

De overheid werkt al jaren aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen: de BAZ. Het idee is helder: iedere zzp’er moet een basisvangnet hebben bij langdurige ziekte of een ongeval, zodat je niet direct zonder inkomen komt te zitten en hoeft terug te vallen op de bijstand.
De Raad van State heeft onlangs een kritisch advies uitgebracht. Kort gezegd: het voorstel is complex, moeilijk uitvoerbaar en, misschien wel het belangrijkste, het biedt in de praktijk maar een beperkte kans op een uitkering. En juist dát raakt de kern.

Maar dat vangnet moet dan wel echt bescherming bieden. In het huidige voorstel krijg je alleen een uitkering als je niet meer in staat wordt geacht om ergens in Nederland nog het minimumloon te verdienen, ongeacht of dat werk past bij je vak, ervaring of fysieke mogelijkheden. Zo kan een tegelzetter met kapotte knieën of een schilder met ernstige schouderklachten in theorie nog “zittend werk” doen, bijvoorbeeld in een callcenter of magazijnadministratie. In de praktijk is dat vaak niet realistisch of passend, maar op papier betekent het wel dat je geen recht hebt op een uitkering. Daardoor kan iemand die zijn eigen vak niet meer kan uitoefenen alsnog buiten de boot vallen. Dat voelt voor veel zzp’ers onrechtvaardig.

De Raad van State zet hier nu terecht vraagtekens bij. Als je een verplichte verzekering invoert, moet de kans op een uitkering ook reëel zijn. Net als bij werknemers moet worden gekeken naar passende arbeid, niet naar puur theoretische functies.

Onze inzet richting het kabinet is daarom duidelijk: wij steunen het principe van een verplichte basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid, maar alleen als deze ook daadwerkelijk doet wat zij belooft. Dat betekent een eerlijke beoordeling en een reële kans op een uitkering na twee jaar wachttijd.

Wat nu? Het kabinet is niet formeel verplicht het wetsvoorstel aan te passen, maar het is wel duidelijk dat het kritische advies van de Raad van State niet kan worden genegeerd. Zonder verbeteringen is het de vraag of dit voorstel politiek en praktisch overeind blijft. ZB en VZN blijven dit proces nauwgezet volgen en brengen daarbij steeds de praktijk van zzp’ers in de bouw onder de aandacht.

Door Koen Dijkstra
Bestuursvoorzitter Zelfstandigen Bouw