Overheidscampagne ‘Zo kan zzp wél’: positieve boodschap, maar zekerheid vooraf blijft nodig

De overheid is gestart met de campagne ‘Zo kan zzp wél’. Daarmee wil zij opdrachtgevers en zelfstandigen laten zien dat samenwerken met zzp’ers nog steeds mogelijk is. De nadruk ligt niet alleen op wat niet mag, maar juist op situaties waarin een opdracht wél door een zelfstandige kan worden uitgevoerd.

Dat is een welkome verandering. Sinds de Belastingdienst vanaf 1 januari 2025 weer volledig handhaaft op arbeidsrelaties, zijn veel opdrachtgevers terughoudender geworden. Sommigen zijn zelfs helemaal gestopt met het inhuren van zelfstandigen. De campagne moet die onzekerheid verminderen en verwijst onder meer naar praktijkvoorbeelden op de website ‘Het juiste contract’.

Wanneer kan werken met een zzp’er?

Opdrachtgever en zelfstandige zijn samen verantwoordelijk voor het beoordelen van hun samenwerking. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het contract, maar vooral naar de manier waarop in de praktijk wordt gewerkt.

Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:

• Voert de zelfstandige een duidelijk omschreven opdracht uit?
• Kan hij het werk zelfstandig organiseren?
• Draagt hij ondernemersrisico?
• Werkt hij voor eigen rekening en verantwoordelijkheid?
• Gedraagt en presenteert hij zich ook buiten deze opdracht als ondernemer?

Alle feiten en omstandigheden worden in samenhang beoordeeld. Daardoor bestaat er geen eenvoudig lijstje waarmee vooraf volledige zekerheid kan worden verkregen. Ook kan een samenwerking in de loop van de tijd veranderen. De Belastingdienst adviseert daarom om arbeidsrelaties regelmatig opnieuw te beoordelen.

Positieve stap, maar nog geen oplossing

Zelfstandigen Bouw ondersteunt de positieve boodschap van de campagne. De bouw kan niet zonder zelfstandige vakmensen. Zij leveren vakmanschap, flexibiliteit en specialistische kennis en hebben meestal bewust gekozen voor het ondernemerschap.

Tegelijkertijd neemt een communicatiecampagne het belangrijkste probleem niet weg: opdrachtgevers en zelfstandigen willen vooraf weten waar zij aan toe zijn. Nu kan pas achteraf definitief worden geoordeeld hoe alle omstandigheden moeten worden gewogen. Dat blijft voor onzekerheid zorgen.

Zelfstandigen Bouw pleit daarom voor een eigen wettelijke status voor zelfstandigen. Wie aantoonbaar onderneemt, investeert, risico draagt en verantwoordelijkheid neemt, moet dit vooraf kunnen vastleggen. Als ook de opdracht aan heldere voorwaarden voldoet, moet een opdrachtgever erop kunnen vertrouwen dat de samenwerking in orde is.

Niet: werknemer, tenzij. Maar: ondernemer, want.

Ook zelf verantwoordelijkheid nemen

Goede wetgeving is nodig, maar verantwoord ondernemerschap begint ook bij onszelf. Zorg voor een gezond uurtarief, duidelijke afspraken en een passend vangnet. Reserveer voor ziekte, vakantie, pensioen en arbeidsongeschiktheid.

Praat daarnaast met andere ondernemers over kostprijzen en bedrijfsrisico’s en help vakmensen die hierin nog stappen kunnen zetten. Zo laten we als sector zelf zien hoe zzp wél kan: vanuit vertrouwen, vakmanschap en verantwoordelijkheid.

De campagne is een goed begin. Nu zijn duidelijke regels nodig waarop zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf echt kunnen bouwen.