Zelfstandig, maar niet alleen

Voor de bouwvak schreef ik hoe belangrijk het is om als zelfstandige vakman af en toe stil te staan. Even ademhalen, uitzoomen. Want de druk zit niet alleen in het werk zelf, maar vooral in alles eromheen. Nu de bouwvak (bijna) achter ons ligt, is het tijd om vooruit te kijken. Hoe gaan we verder in een sector die voortdurend verandert? Hoe blijf je overeind in de wirwar van regels? En vooral: hoe zorgen we dat we dat niet alleen hoeven te doen?

Ik merk het zelf ook. Met een jong gezin, een eigen schildersbedrijf en mijn werk als voorzitter van Zelfstandigen Bouw is het regelmatig flink aanpoten. Daarom werk ik de laatste tijd vaker samen met andere zzp’ers. Niet omdat ik geen werk heb, eerder het tegenovergestelde. De vraag is enorm, maar je moet wel mensen durven inschakelen. Gelukkig heb ik een paar goede collega’s om me heen. Eentje komt uit Iran, een hardwerkende, beleefde vakman die netjes werkt en prettig is in de omgang. Laatst stonden we samen in de brandende zon te schilderen. Ik klaagde wat. Hij glimlachte: “In Iran noemen we dit lente.” Zo’n opmerking blijft hangen. Het relativeert en verbindt.

Toch is het niet alleen de zon die brandt. De regels worden steeds strenger. De afgelopen jaren is het aantal zzp’ers in de bouw flink gegroeid, tot ruim 230.000. Maar die groei begint nu te stagneren. In 2025 zien we minder starters en juist meer stoppers. Veel opdrachtgevers worden terughoudender, uit angst voor boetes en onzekerheid over de regels rond schijnzelfstandigheid.

Nieuwe wetten zoals de VBAR leggen de bewijslast bij de opdrachtgever, en roepen automatisch werknemerschap in bij tarieven onder de €33 per uur. Dat klinkt misschien logisch, maar in de praktijk zorgt het voor verwarring en verlamming. Terwijl de meeste zelfstandige vakmensen gewoon hun werk goed willen doen. Goed, zelfstandig, professioneel.

Ik zie het om me heen: opdrachtgevers twijfelen, zelfstandigen voelen zich onzeker. En dat is zonde. Want juist nu hebben we elkaar nodig. De arbeidsmarkt schreeuwt om vakmensen. En de schilderbranche draait op mensen die hun vak verstaan en niet op regels die ze tegenhouden.

In oktober zijn er verkiezingen. Ik hoop op beleid dat ruimte geeft aan vakmanschap en vertrouwen. En tot die tijd: blijf elkaar opzoeken. Deel kennis. Help elkaar vooruit. Want zelfstandig werken betekent niet dat je er alleen voor staat.

Heb je vragen over wetgeving of je positie als zzp’er? Bij Zelfstandigen Bouw denken we graag met je mee.

Koen Dijkstra
Voorzitter Zelfstandigen Bouw