Schijnzelfstandigheid in de bouw: moet jij je zorgen maken?

Vanaf 2025 gaat de Belastingdienst strenger controleren op schijnzelfstandigheid, en dit zorgt voor onrust onder zelfstandigen. De onzekerheid komt vooral door onduidelijke regels en communicatie vanuit de overheid. Maar hoe groot is het probleem echt, en moet jij als zzp’er in de bouw je zorgen maken? Wij zetten de feiten op een rij en leggen uit wat je moet weten.

Wat is er aan de hand?

De overheid heeft aangekondigd dat de Belastingdienst vanaf januari 2025 strenger gaat handhaven op schijnzelfstandigheid. Na jaren van gedoogbeleid wil de overheid de regels weer aanscherpen. Het probleem is echter dat de regels onduidelijk zijn, en de nieuwe Wet VBAR (Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties), die voor meer helderheid moet zorgen, niet eerder dan in 2026 in werking zal treden. Dit zorgt voor onzekerheid bij zelfstandigen en opdrachtgevers.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandig betekent heel simpel gezegd dat je een zelfstandig ondernemer (zzp’er) lijkt, maar het niet bent volgens de Belastingdienst. Een soort verkapt dienstverband dus.

Wet DBA

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is sinds 2016 van kracht om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Deze wet bepaalt of een zelfstandige daadwerkelijk als zzp’er kan worden beschouwd, of dat er sprake is van een arbeidsrelatie die als loondienst gezien moet worden. Lange tijd werd er niet actief op gehandhaafd, maar daar wil de overheid nu verandering in brengen.

Moet je je zorgen maken en wat kan je zelf doen?

Bij Zelfstandigen Bouw vinden we dat er geen reden tot paniek is. Werk je als zzp’er rechtstreeks vooral voor particuliere opdrachtgevers of werk je voor zakelijke opdrachtgevers, die zelf niet primair werkzaam zijn in de bouw, dan gaat deze discussie grotendeels aan je voorbij. Werk je voor een opdrachtgever in de bouwsector, dan is deze discussie voor jou wel meer van belang.

Hoewel de Belastingdienst heeft aangegeven strenger te willen controleren, blijft het essentieel dat de specifieke werkwijze van zelfstandigen in de bouwsector wordt erkend. In de bouwsector werken verreweg de meeste zzp’ers projectmatig, flexibel, en niet gedwongen en dat past bij het ondernemerschap. De Wet DBA in zijn huidige vorm houdt onvoldoende rekening met deze realiteit. Zolang je voldoet aan de basisprincipes van zelfstandig ondernemerschap—zoals werk je zelfstandig aan de inrichting en uitvoering van uw werkzaamheden, werk je voor eigen rekening en risico, zijn je werkzaamheden gericht op het maken van winst en maak je het ondernemerschap bekend (bijvoorbeeld door kvk of eigen website) is er geen reden om je zorgen te maken. Bovendien is het belangrijk dat de wet meer flexibiliteit biedt voor de bouwsector, waar het niet ongebruikelijk is dat zzp’ers langere tijd voor één opdrachtgever werken. Veel zzp’ers doen dit vrijwillig en halen voordeel uit de continuïteit van werk, waarin ze juist hebben geïnvesteerd in de langdurige relatie.

Zelfstandigen Bouw blijft zich inzetten voor praktische en duidelijke oplossingen die aansluiten bij de realiteit van zelfstandig ondernemerschap. Zoals voorzitter Koen Dijkstra aangeeft: “Het is begrijpelijk dat zelfstandigen in de bouw zich zorgen maken over de aangekondigde controles op schijnzelfstandigheid. Maar laat je niet ontmoedigen door de onzekerheid. Zolang je je zaken goed geregeld hebt en voldoet aan de basisprincipes van zelfstandig ondernemerschap, is er geen reden tot paniek. Wij blijven ons inzetten voor duidelijke en werkbare oplossingen, zodat zelfstandigen in de bouwsector zonder zorgen kunnen blijven ondernemen.”

Blijf kalm en goed geïnformeerd

Zelfstandigen Bouw blijft zich inzetten voor maatwerk en duidelijke regels die zelfstandigen beschermen. De handhaving door de belastingdienst moet gericht zijn op probleemgevallen zoals gedwongen zelfstandigheid, onderbetaling, evidente schijnzelfstandigen, zonder dat goed functionerende zelfstandigen hier hinder van ondervinden. Onze visie is dat zelfstandigen in de bouwsector de ruimte moeten krijgen om flexibel en zelfstandig te blijven werken, zonder angst voor onduidelijke regels. Zelfstandigen Bouw blijft in nauw contact met de politiek om te zorgen voor een wetgeving die recht doet aan de specifieke kenmerken van de bouwsector.

Heb je vragen of twijfel je of je situatie in orde is? Neem contact op met onze helpdesk voor advies en ondersteuning. Zelfstandigen Bouw blijft actief pleiten voor duidelijke en eerlijke regels die passen bij jouw ondernemerschap.